صورخیال در ادبیات فارسی با تاکید بر شاهنامه‌ فردوسی

صورخیال در ادبیات فارسی با تاکید بر شاهنامه‌ فردوسی

شاهنامه‌ فردوسی
صورخیال در شاهنامه‌ فردوسی
جلوه رنگها در شاهنامه
مجاز در شاهنامه
تشبیه در شاهنامه
استعاره در شاهنامه
صورخیال در ادبیات فارسی با تاکید بر شاهنامه‌ فردوسی
دانلود پایان نامه رشته ادبیات

رفتن به سایت اصلی

دانلود پایان نامه رشته ادبیات

صورخیال در ادبیات فارسی با تاکید بر شاهنامه‌ فردوسی

 

چکیده:

 در این رساله كوشش پژوهنده بر این بوده است تا نشان دهد این اثر به سبب وجوه ادبی و بلاغی فراتر از یك متن منظوم است. هدف از تدوین این اثر شناخت قلمرو صورخیال، استخراج عناصر خیال در شاهنامه و شناخت تصاویر، تركیب‌ها و شیوه‌های تصویر سازی است. در این پایان نامه رفتار هنری فردوسی در شاهنامه، ساختار تصویر، تأثیر صور خیال در شاهنامه، بهره‌جویی از عناصر خیال، براعت استهلال در دایره‌ی صورخیال، مواد تصویر در شاهنامه، فلسفه‌ی زیباشناختی فردوسی در شاهنامه، تركیب‌های خیالی، رنگ‌آرایی، وصف و انواع آن نیز مورد تحلیل و بررسی قرار گرفته است. فردوسی در سرایش شاهنامه از دو عنصر هنری استعاره‌ و كنایه بیش از دیگر عناصر بهره‌ برده است. استعاره، خصیصه‌ی‌ اصلی سبك فردوسی است از میان اقسام استعاره، استعاره‌ی مصرّحه بیشترین كاربرد را دارد. بسآمد بالای كنایه در شاهنامه نشانه‌ی گستردگی دایره‌ی واژگان شاعر و چیرگی او برزبان فارسی است. از میان انواع تشبیه گرایش فردوسی به تشبیه بلیغ بیشتر است. امّا مجاز در شاهنامه از تنوّع بسیاری برخوردار است. منطق فردوسی در سرودن شاهنامه چنین است كه او جهان پیش از خود را با زبان هنری بازسازی كرده است. 

 

 

 

 

کلمات کلیدی:

مجاز

تشبیه

استعاره

صورخیال

علوم بلاغی

شاهنامه‌ فردوسی

 

 

 

 

مقدمه:

       بدون تردید هیچ یک از آثار منظوم جهان را نمی توان یافت که همانند شاهنامه در اعماق روح و جان ملّتی اثری جاودانه گذاشته باشد . هیچ ایرانی نیست که این اثر شگرف را به دقّت خوانده و انگشت تحیّر به دندان نگزیده و از صمیم قلب ، بر روان فردوسی درود نفرستاده  باشد.      « شاهنـامه که یک حماسـۀ ایـرانی اسـت درحـدود شصـت هزار بیـت دارد و گـوینـدۀ آن ،  فردوسی ، که مسلّط بر تاریخ حماسۀ ملی ایران و خود چکیده و نمایندۀ جامع آن می باشد بایـد به نام پدر ادبیّات ایران ستوده شود  .»     شاهـنامه یا نامه ی شهـریاران ، به ظاهـر تاریخ ایـران است که از کیومـرث ، نخـستین شاه ، تا یزدگـرد شهریـار ،  بازپسیـن  شـاه  ساسانی را در بـر می گیـرد ،  امّا در حقـیقت  داسـتان هـا  و  افسـانه های ملّی و  به  عبـارت بهـتر اسطـوره و داسـتان و تاریـخ است . مجموعه ی منسجمی از اساطیـر باستـانی و روایـات تاریـخ سنـّتـی و داسـتان های پـهلـوانی اسـت که سرگـذشـت اقـوام ایرانی را در چهارچوب آرمان ملّی منعکس می سازد و شهریاران و پهـلوانان نماینده ی شـخصّـیت انسان ایرانی و ایستادگی و نبرد غم و شادی او و نیک بختی و تیره روزی او به شمار می رود .

 

   « شاهنامه حماسۀ داد و قانون است . حماسۀ مقاومت بی تزلّزل در مقابل هر چه اهریـمنی است . حس غروری که درشاهنامه هست همان اندازه که به پیروزی های مادّی تکیه دارد به پیروزی های معنوی هم پیوسته است و برای همیشه زنده خواهد ماند  .»      شاهنامه دستآورد کوشش و جوشش فردوسی در سرتاسر زندگی است . اندیشه ، هـنر ، ادراک ، میهن پرستی ، آزادگی عامل پیدایش شاهنامه شده است ، اثری که سرشار از روح و زندگی اسـت و بازتاب شرافتمندی و سربلندی ملّتی بزرگ . مقام شعری و هنری شاهنامه به قدری بلند است که اگر از جامه ی زبان فارسی عاری و به زبان  دیگری ترجمه  شود ، باز کتابی بزرگ و دارای مقام هـنری بلند خواهد بود .     « شـاهنـامه مجموعه ی سـروده هایی است که در آن تصاویری از : صلح ، رزم ، بزم ، طبیعت و جنبه های گوناگون زندگـی به چشم می خـورد  .  فردوسـی به جهـت دسـت داشتـن برگستره ی پهناوری از واژگـان ، نمایـش حالت ها  و لحظه ها را آن چنان ساده و روان بیان می دارد که گویی انسـان در جریان حوادث ، حضوری پویا و مستـمر دارد . او به وصف هایش جان  می بخشد و با این که بیشتر تصاویر او از دیدگاه حماسی نقش پذیرفته و با اساطیر آمیخته اند ، با زندگـی واقعـی پیوندی تنگاتنگ و جدانشدنی دارند  .»

 

   

 

 

 

 

فهرست مطالب

 

بخش نخست – پیش درآمد

 

فصـل اوّل   دانای توس

شاهنامه

 

فصل دوّم عـلـوم بـلاغـی

فصاحت و بلاغت

هدف علوم بلاغی

اهمّیّت بلاغت

بلاغت پس از اسلام

الف) قرن اوّل هجری

ب) قرن دوّم و سوّم و چهارم هجری

ج) قرن پنجم هجری

نخستین آثار مستقل در بلاغت فارسی

ترجمان البلاغه

حدائق السّحر فی دقائق الشعر

المعجم فی معاییر اشعار العجم

تعریف علم بیان

مؤسّس بیان

فایده ی علم بیان

 

بخش دوم   صـور خـیـال

 

فصل اول   تشبیه

ارکان تشبیه

ب) اقسام تشبیه به اعتبار ادات تشبیه

ج) اقسام تشبیه به اعتبار وجه شبه

۱- انواع تشبیه از نظر ذکر یا عدم ذکر وجه شبه

۲- انواع تشبیه از نظر مفرد یا مرکّب بودن وجه شبه

تشبیه تمثیل

دیدگاه تشبیه گرایان درباره ی تمثیل

شیوه ی تشخیص تمثیل از دیدگاه دکتر شفیعی

دیدگاه استعاره گرایان درباره ی تمثیل

عبدالقاهر جرجانی و تمثیل

۳- انواع تشبیه از نظر حسّی، عقلی و تخییلی بودن وجه شبه

زاویه ی تشبیه

د) اقسام تشبیه به اعتبار طرفین تشبیه

۱- از نظر محسوس یا معقول بودن طرفین

تشبیه وهمی و خیالی

۲- از نظر مفرد یا مرکّب بودن طرفین

الف) مفرد به مفرد

۱- مفرد مجرّد به مفرد مجرّد

۲- مفرد مجرّد به مفرد مقیّد

۳- مفرد مقیّد به مفرد مجرّد

۴- مفرد مقیّد به مفرد مقیّد

۳- اقسام تشبیه از نظر تعدّد طرفین

دیگر اقسام تشبیه

زیبایی تشبیه

حماسی بودن تشبیهات و تصویرهای شاهنامه

بررسی موارد تشبیه در شعر فردوسی

الف ) مواردی که در تصاویر تشبیهات شاهنامه از طبیعت گرفته شده

۱-حیوانات

۲_پرندگان

۳- درختان ، گل ها و گیـاهان

۴ _عوامل طبیعی و سماوی

 _آتش و وا بسته هایش

۷- گوهرها و سنگ های قیمتی

۸- موجودات افسانه ای (اژدها ، اهریمن ، دیو)

ب) موارد تشبیه از انسان و آن چه وابسته به انسان است

اندام و اعضای آدمی

ج) تصاویر سلاح ها و وسایل رزم

۹- فلزات

 

فصل دوم   مجاز

مجاز

۱    مجاز مرسل با علاقه ی  «حالّ و محلّ» یا  «ظرف و مظروف»

۲    مجـاز مرسل با علاقه ی  «کلّیّت و جزئیّت »   یعنی «کلّ » را بگوئیم و « جزء » را اراده کنیم یا بالعکس

ب ) جزئیّت   ذکر جزء و اراده ی کلّ

 

فصل سوم   استعاره

الف ) تعریف استعاره

فایده ی استعاره

ب)ارکان استعاره

چگونگی کاربرد استعاره در شاهنامه

ج) انواع استعاره

در آمدی بر انسان انگاری ( = تشخیص )

 

فصل چهارم   جلوه ی رنگ ها در شاهنامه ی فردوسی

رنگ سیاه

رنگ سفید

رنگ سرخ

رنگ زرد

رنگ آبی

رنگ سبز

منابع

مبانی نظری و پیشینه تحقیق عوامل کلیدی موفقیت پیاده سازی ERP

مبانی نظری و پیشینه تحقیق عوامل کلیدی موفقیت پیاده سازی ERP مبانی نظری عوامل کلیدی موفقیت پیاده سازی ERP مبانی نظری عوامل حیاتی موفقیت پیاده سازی ERP دانلود مبانی نظری پیاده سازی موفق ERP پیشینه تحقیق پیاده سازی موفق ERP…

پرسشنامه شناسایی نظام اخلاقی نخبگان علمی کشور و علل تاثیرگذار بر آن و ارائه راهکارهایی برای بهبود آن

پرسشنامه شناسایی نظام اخلاقی نخبگان علمی کشور و علل تاثیرگذار بر آن و ارائه راهکارهایی برای بهبود آن پرسشنامه شاخص اخلاق عملی پرسشنامه نظریه های علمی اخلاق پرسشنامه نظام اخلاقی نخبگان علمی پرسشنامه نظام ‌های اخلاقی دینی و دنیوی پرسشنامه…

پرسشنامه تعیین عوامل موثر بر استقرار مدیریت دانش در بانک کشاورزی

پرسشنامه تعیین عوامل موثر بر استقرار مدیریت دانش در بانک کشاورزی پرسشنامه مدیریت دانش پرسشنامه مدیریت دانش در بانک پرسشنامه استقرار مدیریت دانش پرسشنامه استقرار مدیریت دانش در بانک پرسشنامه عوامل مؤثر بر استقرار مدیریت دانش پرسشنامه عوامل مؤثر بر…

چارچوب نظری و پیشینه پژوهش توسعه انسانی

چارچوب نظری و پیشینه پژوهش توسعه انسانی مبانی نظری توسعه انسانی دانلود مبانی نظری توسعه انسانی پیشینه تحقیق توسعه انسانی ادبیات نظری توسعه انسانی فصل دوم پایان نامه توسعه انسانی مبانی نظری و پیشینه تحقیق توسعه انسانی ادبیات و مبانی…

بررسی انواع تعهد و ابعاد 3 گانه آن و راهکارهایی برای افزایش تعهد سازمانی

بررسی انواع تعهد و ابعاد 3 گانه آن و راهکارهایی برای افزایش تعهد سازمانی دانلود پایان نامه انواع تعهد دانلود پایان نامه تعهد سازمانی ابعاد 3 گانه تعهد روشهای افزایش تعهد سازمانی بررسی انواع تعهد و ابعاد 3 گانه آن…

گزارش كارآموزی مهندسی عمران با عنوان پروژه ساختمان بتونی

گزارش كارآموزی مهندسی عمران با عنوان پروژه ساختمان بتونی آرماتور بندی ساختمان بتونی بتن ریزی فنداسیون دانلود پروژه ساختمان بتونی دانلود گزارش كارآموزی دانلود گزارش كارآموزی عمران دانلود گزارش كارآموزی پروژه ساختمان بتونی رفتن به سایت اصلی دانلود گزارش كارآموزی…

پرسشنامه بررسی عوامل بازدارنده در اعمال مدیریت بر طرح های تبلیغاتی موثر در سازمان های تبلیغاتی ایران

پرسشنامه بررسی عوامل بازدارنده در اعمال مدیریت بر طرح های تبلیغاتی موثر در سازمان های تبلیغاتی ایران پرسشنامه عوامل بازدارنده پرسشنامه عوامل بازدارنده در اعمال مدیریت پرسشنامه طرح های تبلیغاتی موثر رفتن به سایت اصلی دانلود پرسشنامه پایان نامه رشته مدیریت پرسشنامه بررسی عوامل…

چارچوب نظری و پیشینه پژوهش انواع سبکهای فرزندپروری

چارچوب نظری و پیشینه پژوهش انواع سبکهای فرزندپروری مبانی نظری سبکهای فرزندپروری دانلود مبانی نظری سبکهای فرزندپروری پیشینه تحقیق سبکهای فرزندپروری ادبیات نظری سبکهای فرزندپروری فصل دوم پایان نامه سبکهای فرزندپروری مبانی نظری و پیشینه تحقیق سبکهای فرزندپروری ادبیات و…

تحلیل تطبیقی و مطالعه ژئوشیمیایی چاهها و مخازن گاز

تحلیل تطبیقی و مطالعه ژئوشیمیایی چاهها و مخازن گاز تحلیل تطبیقی و مطالعه ژئوشیمیایی چاهها و مخازن گاز بررسی ژئوشیمیایی چاهها مطالعه ژئوشیمیایی مخازن گاز تفسیر داده های راک اول وبیو مارکر مقاطع سطحی فسیر داده های بیو مارکر و…

  • مبانی نظری ارزیابی تاثیر سبکهای تفکر و نگرشهای فرزند پروری مادر بر پیش بینی اضطراب فرزندان
  • مبانی نظری ارزیابی تاثیر سبکهای تفکر و نگرشهای فرزند پروری مادر بر پیش بینی اضطراب فرزندان مبانی نظری سبک های تفکر مبانی نظری پیش بینی اضطراب فرزندان مبانی نظری نگرش های فرزندپروری نگرش های فرزندپروری والدین سبک های تفکر والدین…

  • پروپوزال شناسایی نهاد وقف و حقوق موقوفه، تبیین موانع و تنگناها و ارائه راه حلهایی برای برای افزایش بهره وری
  • پروپوزال شناسایی نهاد وقف و حقوق موقوفه، تبیین موانع و تنگناها و ارائه راه حلهایی برای برای افزایش بهره وری شناخت نهاد وقف تبیین موانع و تنگناهای نهاد وقف شناخت حقوق موقوفه افزایش بهره وری نهاد وقف پروپوزال راهکارهای حقوقی…

  • پروپوزال بررسی افزایش مطالبات معوق انواع بانکها و ارائه راه حلهای مناسب
  • پروپوزال بررسی افزایش مطالبات معوق انواع بانکها و ارائه راه حلهای مناسب مطالبات معوق عوامل موثر در ایجاد مطالبات معوق راهکارهای مناسب برای وصول مطالبات بانکی مطالبات معوق بانکی علل ایجاد مطالبات معوق بانکی مطالبات معوق بانکی از نگاه مشتریان…

  • مبانی نظری و پیشینه تحقیق مدیریت ارتباط با مشتری 8
  • مبانی نظری و پیشینه تحقیق مدیریت ارتباط با مشتری 8 مبانی نظری مدیریت ارتباط با مشتری پیشینه مدیریت ارتباط با مشتری دانلود مبانی نظری مدیریت ارتباط با مشتری پیشینه تحقیق مدیریت ارتباط با مشتری ادبیات نظری مدیریت ارتباط با مشتری…

  • مبانی نظری ارزیابی اثرات تبلیغات تجاری و پیشبرد فروش بر خلق و حفظ ارزش ویژه برند
  • مبانی نظری ارزیابی اثرات تبلیغات تجاری و پیشبرد فروش بر خلق و حفظ ارزش ویژه برند ارزش ویژه برند ارزش ویژه برند شرکت پارس خزر خلق و نگهداری ارزش ویژه برند تاثیر فعالیت های ترفیع بر خلق و نگهداری ارزش…

  • ارزیابی عملکرد شهرداری و شاخص های شهری آن برای مدیریت شهری
  • ارزیابی عملکرد شهرداری و شاخص های شهری آن برای مدیریت شهری ارزیابی عملکرد شهرداری پایان نامه ارزیابی عملکرد شهرداری شاخص های ارزیابی عملکرد شهرداری شاخص های ارزیابی عملکرد شهرداری ها سیستم های ارزیابی عملکرد در شهرداری ها پیشینه ارزیابی عملکرد…

  • جزوه درس روابط خارجی ایران تالیف دكتر سید علیرضا ازغندی به صورت پاورپوینت
  • جزوه درس روابط خارجی ایران تالیف دكتر سید علیرضا ازغندی به صورت پاورپوینت روابط خارجی ایران تالیف دكتر سید علیرضا ازغندی رفتن به سایت اصلی جزوه درس روابط خارجی ایران تالیف دكتر سید علیرضا ازغندی به صورت پاورپوینت به تعداد…

  • مقاله رشته حقوق با عنوان امضاء الکترونیکی و قوانین حاکم بر آن
  • مقاله رشته حقوق با عنوان امضاء الکترونیکی و قوانین حاکم بر آن رمز نگاری امضا الکترونیکی تجارت الکترونیکی دانلود مقاله رشته حقوق با عنوان امضاء الکترونیکی و قوانین حاکم بر آن خرید مقالات حقوقی سیستم همکاری در فروش فایل فایلینا…

  • پاورپوینت استراتژی تجاری، پایه و اساس انتخاب استراتژیک
  • پاورپوینت استراتژی تجاری، پایه و اساس انتخاب استراتژیک دانلود رایگان پاورپوینت استراتژی تجاری، پایه و اساس انتخاب استراتژیک پاورپوینت استراتژی تجاری، پایه و اساس انتخاب استراتژیک استراتژی تجاری، پایه و اساس انتخاب استراتژیک مبنای انتخاب استراتژیک توسعه استراتژی ها بیانیه…

  • قاچاق زنان به قصد فحشا از منظر فقه جزایی و حقوق کیفری
  • قاچاق زنان به قصد فحشا از منظر فقه جزایی و حقوق کیفری قاچاق زنان قاچاق زنان به قصد فحشا قاچاق زنان به قصد فحشا در فقه جزایی قاچاق زنان به قصد فحشا در حقوق کیفری قاچاق زنان به قصد فساد…

  • مبانی نظری تعهد سازمانی
  • مبانی نظری تعهد سازمانی مبانی نظری تعهد سازمانی دانلود مبانی نظری تعهد سازمانی پیشینه تحقیق تعهد سازمانی ادبیات نظری تعهد سازمانی فصل دوم پایان نامه تعهد سازمانی مبانی نظری و پیشینه تحقیق تعهد سازمانی ادبیات و مبانی نظری تعهد سازمانی…

  • تاریخ روابط خارجی ایران
  • تاریخ روابط خارجی ایران روابط خارجی تاریخ روابط خارجی ایران قرارداد بین شاه تهماسب دوم و پتر کبیر قرارداد روسیه و عثمانی در مورد تقسیم ایران تغییر سیاست روسیه و تخلیه ایالات ایران تسویه حساب نادر با ترکان عثمانی آخرین…

  • سقوط محکومیت کیفری در مجازات محرومیت از حقوق اجتماعی و خدمات عمومی
  • سقوط محکومیت کیفری در مجازات محرومیت از حقوق اجتماعی و خدمات عمومی محرومیت از خدمات عمومی محرومیت از حقوق اجتماعی مجازات های محرومیت از حقوق اجتماعی محرومیت از حقوق اجتماعی در قانون مجازات اسلامی جدید سقوط محکومیت کیفری در مجازات…

  • تحلیل نقاشی کودکان تهرانی و ارزیابی خلاقیت در آنها
  • تحلیل نقاشی کودکان تهرانی و ارزیابی خلاقیت در آنها خلاقیت نقاشی کودکان دانلود پایان نامه خلاقیت در نقاشی کودکان تحلیل نقاشی کودکان تهرانی و ارزیابی خلاقیت در آنها بررسی مشکلات عاطفی کودکان در آثار نقاشی آنها دانلود پایان نامه رشته…

  • پرسشنامه ارزیابی نقش ابعاد سرمایه های اجتماعی بر رضایت شغلی کارکنان
  • پرسشنامه ارزیابی نقش ابعاد سرمایه های اجتماعی بر رضایت شغلی کارکنان پرسشنامه سرمایه ­های اجتماعی پرسشنامه رضایت شغلی پرسشنامه رضایت شغلی کارکنان پرسشنامه نقش ابعاد سرمایه ­های اجتماعی پرسشنامه ارزیابی نقش ابعاد سرمایه ­های اجتماعی پرسشنامه تاثیر سرمایه ­های اجتماعی…

  • پاورپوینت گزارشگری آثار ناشی از تغییر در قیمت
  • پاورپوینت گزارشگری آثار ناشی از تغییر در قیمت دانلود رایگان پاورپوینت گزارشگری آثار ناشی از تغییر در قیمت پاورپوینت گزارشگری آثار ناشی از تغییر در قیمت الگوی چامبرز حسابداري تورمي شاخص قیمت موانع حسابداری تورمی در ایران معایب استفاده از…

  • بررسی عوامل موثر بر افت ولتاژها و ارزیابی ویژگیهای آنها
  • بررسی عوامل موثر بر افت ولتاژها و ارزیابی ویژگیهای آنها افت ولتاژ اتصالات ترانسفورماتور ویژگیهای افت ولتاژها مدلسازی ترانسفورماتور بررسی عوامل موثر بر افت ولتاژها و ارزیابی ویژگیهای آنها دانلود پایان نامه برق دانلود پایان نامه مهندسی برق رفتن به…

  • ارزیابی تاثیر خانواده در کنترل خشم در دانش آموزان دبیرستانی
  • ارزیابی تاثیر خانواده در کنترل خشم در دانش آموزان دبیرستانی كنترل خشم كنترل خشم در نوجوانان عملكرد خانواده در كنترل خشم کنترل خشم در دانش آموزان دبیرستانی بررسی عملکرد خانواده در کنترل خشم نوجوانان ارزیابی تاثیر خانواده در کنترل خشم…

  • مبانی نظری و پیشینه تحقیق ترک خدمت 2
  • مبانی نظری و پیشینه تحقیق ترک خدمت 2 مبانی نظری ترک خدمت ادبیات نظری ترک خدمت چارچوب نظری ترک خدمت فصل دوم پایان نامه ترک خدمت دانلود مبانی نظری ترک خدمت پیشینه ترک خدمت پیشینه تحقیق ترک خدمت پیشینه داخلی…

  • پروپوزال مدل بومی برای شکل گیری سیاست های زیست محیطی ایران
  • پروپوزال مدل بومی برای شکل گیری سیاست های زیست محیطی ایران توسعه پايدار ابعاد توسعه پايدار خط مشی گذاری زیست محیطی نگرش بومی خط مشی گذاری زیست محیطی شکل گیری سیاست های زیست محیطی ایران الگو سیاست های زیست محیطی…

    پاسخی بگذارید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *